Việt Báo

ĐỜI SỐNG

Tổng Bí thư: “Bí thư kiêm chủ tịch thì to quá, ai kiểm soát ông?”

 Ông Lê Quang Thưởng, nguyên Phó ban tổ chức Trung ương cho rằng khi Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng làm Chủ tịch nước thì sự giám sát phải cao hơn.

Video: Ông Lê Quang Thưởng: “Nếu được tán thành, từ nay về sau áp dụng mô hình Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước, không tách ra nữa”

Sau khi Ban Chấp hành Trung ương Đảng giới thiệu Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng để Quốc hội bầu làm Chủ tịch nước, ông Lê Quang Thưởng (nguyên Phó ban Tổ chức Trung ương) chia sẻ với VTC News: “Đây là tin vui vì phù hợp với thông lệ và xu thế của thế giới – chỉ một người đứng đầu, đại diện quốc gia. Tổng Bí thư là Chủ tịch nước sẽ giúp việc xuất hiện trước quốc tế thuận lợi hơn”.

– Ông nghĩ rằng cơ cấu Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước có nhận được sự ủng hộ của Quốc hội?

Tôi tin Quốc hội sẽ tán thành. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng hoàn toàn đủ khả năng, có sức khoẻ và sự tín nhiệm để làm Chủ tịch nước.

Bên cạnh đó, theo xu thế quốc tế, nhân vật đứng đầu Nhà nước trên thế giới chủ yếu là một người. Các nước tư bản hầu hết do Tổng thống đứng đầu.

Với các nước XHCN, chỉ còn Việt Nam và Cuba là tách riêng hai chức danh Tổng Bí thư và Chủ tịch nước. Trung Quốc và Lào cũng đã hợp nhất; còn Cuba chưa hợp nhất do đặc thù riêng.

Tong Bi thu lam Chu tich nuoc, su giam sat phai cao hon hinh anh 1

Ông Lê Quang Thưởng – nguyên Phó Trưởng Ban thường trực Ban Tổ chức Trung ương. (Ảnh: Xuân Trường)

 Cơ cấu Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước sẽ có những thuận lợi nào, thưa ông?

Cơ cấu Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước sẽ tạo nhiều thuận lợi, nhất là cho giao dịch quốc tế.

Không chỉ giúp bộ máy cấp cao được tinh gọn, việc cơ cấu trên còn phát huy được cả sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước một cách thống nhất, tạo điều kiện cho người đứng đầu Đảng và Nhà nước hành động nhất quán, khẩn trương và tích cực.

Mô hình được thực hiện sẽ chấm dứt thời kỳ cũ duy trì khá lâu ở Việt Nam để theo tập quán quốc tế.

– Theo ông người đứng đầu, đại diện quốc gia cần những đòi hỏi về phẩm chất và năng lực thế nào?

Đó phải là người có uy tín cao trong Đảng và trong Quốc hội. Trong Đảng là Trung ương Đảng bỏ phiếu, ra Quốc hội thì Quốc hội sẽ bầu, các đại biểu Quốc hội có quyền dân chủ, họ sẽ giới thiệu và bỏ phiếu.

Tức là người đó phải được tín nhiệm trong Đảng, trong Quốc hội và rộng ra là trong nhân dân, mà tín nhiệm có nghĩa là phẩm chất và năng lực phải cao.

Đối với bối cảnh thực tế đất nước hiện nay, việc Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng làm Chủ tịch nước là điều hoàn toàn tốt, bởi Tổng Bí thư còn sức khỏe, còn tín nhiệm, hoàn toàn có thể kiêm chức đó được.

– Thực hiện theo cơ cấu Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước, ông có thấy chúng ta có phải học tập kinh nghiệm của thế giới không?

Chúng ta không phải học tập ai cả, chỉ tham khảo thôi. Tất cả các nước là bình đẳng với nhau. Việt Nam đầy kinh nghiệm cầm quyền từ năm 1945 đến bây giờ. Học từ kinh nghiệm của cha ông mình, của đất nước mình.

Không lo lắng sẽ lạm quyền

– Nhiều người lo ngại nếu người đứng đầu Đảng và Nhà nước là một thì dẫn đến độc đoán chuyên quyền?

Đó chỉ là ý kiến của thiểu số, chủ yếu là thế hệ trước; giới trẻ đi lên tư duy đó sẽ thay đổi. Như tôi đã nói ở trên, hiện xu thế thế giới đã khác, họ chỉ biết một nguyên thủ quốc gia mà thôi.

Trong ngoại giao một số nước tôn trọng thể chế của Việt Nam như Ấn độ, Cuba, Nga… vẫn tiếp đón Tổng Bí thư như nguyên thủ quốc gia; còn các nước tư bản chỉ biết đến một chức danh lãnh đạo như Tổng thống thôi.

– Ông có lo lắng việc lạm quyền?

Nếu người đứng đầu đủ uy tín, đạo đức, phẩm chất thì tôi nghĩ hoàn toàn không nên lo lắng về điều này.

Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước sẽ là tiền đề tốt trong tương lai. Nếu được tán thành, từ nay về sau có thể áp dụng mô hình này, không tách ra nữa.

– Vậy làm thế nào để giám sát khi quyền lực tập trung tuyệt đối?

Trước hết phải có quy định trong Hiến pháp, trong luật pháp, Điều lệ Đảng, bổ sung những vấn đề và cụ thể hóa quy định để giám sát.

Khi còn tách ra, Tổng Bí thư và Chủ tịch nước đều phải chịu giám sát của Trung ương Đảng, của Quốc hội, nhưng nếu Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước thì sự giám sát phải cao hơn.

Tiền đề cho các cấp cơ sở tinh gọn bộ máy 

– Nếu theo cơ cấu Tổng bí thư làm Chủ tịch nước, Bí thư Tỉnh uỷ sẽ làm Chủ tịch UBND tỉnh, và cứ như thế ở cấp huyện xã?

BÀI ĐẶC BIỆT