Việt Báo

KHÁM PHÁ

Người cung nữ cuối cùng của Việt Nam kể lại cuộc sống chốn hậu cung ngày xưa

Người cung nữ cuối cùng còn sống của Việt Nam kể lại cuộc sống trong hậu cung ám ảnh. Dù đã lớn tuổi nhưng bà vẫn nhờ như in cuộc sống nơi lầu son góc tía.

Là con cháu Hoàng tộc, cụ bà Lê Thị Dinh thuộc dòng trưởng của chúa Nguyễn Phúc Tần, đời thứ 5, bà Dinh được vào phục vụ trong Hoàng cung. Ngày mới vào, như bao cung nữ khác, bà phải học những quy tắc khắt khe của chốn cung đình như dạy ăn nói, đi lại cho đúng với lễ nghi trong cung cấm; học cách biết giữ chuyện, mỗi cung nữ phục vụ ở cung nào thì lo bổn phận ở cung đó. Thời vua Bảo Đại, không còn lệ tuyển cung nữ, chủ yếu người vào cung là do quen biết, làm cung nữ và hưởng lương.

 Chân dung bà Lê Thị Dinh - cung nữ cuối cùng của triều Nguyễn
Chân dung bà Lê Thị Dinh – cung nữ cuối cùng của triều Nguyễn

Đã bước sang tuổi 97 nhưng bà vẫn nhớ như in những ngày làm người hầu nơi cung cấm. Năm lên 8 tuổi, đang học lớp 5 trường Đồng Khánh (là trường Hai Bà Trưng bây giờ), bà được Thánh Cung Hoàng hậu – vợ vua Đồng Khánh, gọi vào cung. Đến năm 15 tuổi, khi Thánh Cung qua đời, bà chuyển sang hầu Đức Từ Cung- vợ vua Khải Định. Mỗi tháng bà được trả 6 đồng tiền lương (có thể mua được 600 lon gạo).

 Dù lớn tuổi nhưng bà vẫn nhớ như in những câu chuyện nơi cung cấm
Dù lớn tuổi nhưng bà vẫn nhớ như in những câu chuyện nơi cung cấm

Nghe mẹ tôi kể lại, từ thời vua Khải Định về trước, cung nữ được tuyển vào cung vô cùng khắt khe. Cung nữ có hai loại danh phận. Thứ nhất là những người con gái còn trinh, được vua tuyển vào để có quan hệ hôn nhân với vua. Thứ hai đơn giản hơn là được tuyển vào để hầu hạ cho gia đình vua, được gọi là cung nữ hay thị nữ, phục vụ việc vặt như quạt, têm trầu, đấm bóp…”, bà kể.

Ngoài ra, các cung nữ không ăn cơm, vệ sinh trong cung, khi có người trực thay thì về nhà ăn cơm rồi phải vào cung làm tiếp công việc. Mỗi tháng cung nữ được trả 3 đồng bạc. Mỗi khi đến bữa ăn, bà phụ trách kiểm tra các món ăn. Đến thời Đức Từ Cung, bà còn được sai viết thư thăm hỏi vua Bảo Đại mỗi lần vua đi du hí.

Bà kể, trong số những ông hoàng bà chúa ngày đó, bà nhớ nhất là Đức Từ Cung và con trai bà là vua Bảo Đại. Trong ký ức của bà, Đức Từ Cung là một người biết lo lắng cho vận mệnh của hoàng tộc và rất thương dân. Ngài rất thích nghe những bài vè, bài vịnh về những người phụ nữ khí phách của nước Nam như Huyện Thanh Quan, Triệu Ấu, công chúa Huyền Trân… Khi biết một vùng quê nào đó có dân đói khổ, ngài liền sai người hỗ trợ lương thực. Khi nghe thông tin về hoạt động mị dân của thực dân Pháp, ngài rất buồn và lo lắng…

 Đức Từ Cung những ngày cuối đời đã sống ở đây
Đức Từ Cung những ngày cuối đời đã sống ở đây

Đức Từ Cung đức hạnh, thương dân thương nước như vậy, còn đức Bảo Đại hư hỏng lắm. Thấy con suốt ngày chỉ biết mê mẩn tửu sắc trong khi người Pháp ngang ngược lộng hành, ngài ăn không ngon ngủ không yên”- bà Dinh kể lại. Theo lời bà, Bảo Đại là vị vua không có nhiều cung tần, thứ phi ở trong cung nhưng lại hay “lăng nhăng” bên ngoài.

 Cụ bà xúc động khi kể lại những câu chuyện về Đức Từ Cung
Cụ bà xúc động khi kể lại những câu chuyện về Đức Từ Cung

Ngoài việc nắm rất rõ những nghi lễ trong chốn hậu cung, bà Dinh còn là một trong những người hiếm hoi chứng kiến lễ thoái vị của Vua Bảo Đại. Dù tuổi đã cao và lịch sử đã đi qua nhiều thăng trầm, biến cố, bà Dinh trở về cuộc sống đời thường nhưng vẫn thường xuyên đến thăm Đại nội.

VIDEO

BÀI ĐẶC BIỆT