Việt Báo

SỨC KHỎE

Người Việt đổ xô uống nano vàng, chết vì ngộ độc trước khi chữa ung thư

Thời gian gần đây rộ lên phong trào dùng nano vàng để điều trị ung thư (UT). PGS.TS Lê Văn Quảng, Phó Giám đốc Bệnh viện K cảnh báo, sử dụng phương pháp này có thể nguy hiểm tới tính mạng bởi hiện chưa có bất cứ nghiên cứu nào về hạt nano vàng trên người bệnh.

PGS.TS Lê Văn Quảng: Nano vàng không có tên trong danh mục thuốc điều trị UT tại Việt Nam

Lợi dụng tâm lý “còn nước còn tát” của bệnh nhân UT, gần đây nhiều người đã quảng bá và rao bán hạt nano vàng chữa bệnh UT. Thậm chí có cả một tiến sĩ của một Bộ khẳng định đã tìm ra được hướng đi mới cho điều trị UT tại Việt Nam nhờ hạt nano vàng, qua đó thu hút sự quan tâm lớn của người bệnh.

Trao đổi với báo chí chiều nay, 12-7, PGS-TS Lê Văn Quảng, Phó Giám đốc Bệnh viện K cho biết, phía bệnh viện cũng nhận được nhiều thông tin người bệnh phản hồi về việc dùng nano vàng để điều trị UT.

Theo PGS.TS Quảng, hạt nano vàng là những hạt có kích thước ở giới hạn nano từ 1nm đến 100 nm được sản xuất từ vàng nguyên chất. Đến nay, hạt nano vàng được ứng dụng trong lĩnh vực y học như các thiết bị chẩn đoán và trong các nghiên cứu điều trị bệnh, trong đó có bệnh UT.

Tuy nhiên, hạt nano vàng chưa được chứng minh có tác dụng khi sử dụng một mình trong điều trị bệnh UT. Thực tế hạt nano vàng không tự phát huy hiệu quả điều trị mà cần tác động của một loại tia đặc biệt có bước sóng phù hợp làm nóng chúng, qua đó để tiêu diệt tế bào.

Đặc biệt, theo Phó Giám đốc Bệnh viện K, việc nghiên cứu tác dụng trên tế bào UT bằng hạt nano vàng mới được thử nghiệm trong ống nghiệm và tiêm trên động vật, chưa có nghiên cứu trên người bệnh UT. Thậm chí, trong các nghiên cứu cũng ghi nhận độc tính của hạt nano vàng trên cơ thể động vật, do đó chưa thể xác định được nano vàng là một liều điều trị hiệu quả.

“Tại Việt Nam, Bộ Y tế chưa cấp phép cho nano vàng trong điều trị UT và sản phẩm này cũng không có tên trong danh mục thuốc điều trị UT. Việc ”- PGS.TS Lê Văn Quảng khẳng định.

Cũng theo ông Quảng, việc sử dụng hạt nano vàng tự do để điều trị UT có thể gây tích luỹ hạt nano vàng ở các cơ quan quan trọng cơ thể từ đó gây ra các độc tính cấp tính và mãn tính cho gan cũng như các tạng khác gây nguy hiểm cho sức khoẻ của người bệnh.

Theo phân tích của Bệnh viện K, sau khi được tiêm, các hạt nano vàng sẽ thâm nhập và tích lũy vào các mô như lách, gan, thận, não, tinh hoàn. Nếu qua đường uống có thể gây độc, suy gan, dẫn tới tử vong. Do đó, các bác sĩ không khuyến cáo người bệnh tự ý mua nanno vàng để điều trị.

Đại diện Bệnh viện K nêu rõ, để có thể đưa ra một phương pháp điều trị hay một loại thuốc mới cần có một quá trình nghiên cứu đúng tiêu chuẩn, đúng phương pháp, trải qua đầy đủ các bước. Nhưng phương pháp này trước khi được nghiên cứu trên người cần phải có các bằng chứng đầy đủ về tính hiệu quả, độc tính và liều dùng trên động vật, tất cả những bằng chứng này vẫn chưa được đưa ra một cách thuyết phục với hạt nano vàng tự do.

Hiện Hiệp hội thuốc và thực phẩm Hoa Kỳ FDA, Cơ quan Quản lý dược phẩm châu Âu EMA đều chưa cho phép thử nghiệm nano vàng trên người bệnh UT.

 

Người Việt đổ xô mua nano vàng chữa UT: Chết vì ngộ độc trước khi chết vì bệnh

Bệnh nặng hơn vì nano vàng

Trên mạng xã hội Facebook gần đây xuất hiện 1 fanpage được lập ra với mục đích khuyến khích sử dụng và bán nano vàng. Theo những thông tin trang cá nhân được giới thiệu là TS.Doãn Hà Thắng, nghiên cứu khoa học tại Bộ Khoa học – Công nghệ đăng tải, các công trình nghiên cứu về nano vàng chữa UT ở nước ngoài rất thành công. Qua đó đã tạo lòng tin và được một số người mua nano vàng qua trang mạng.

Trong câu lạc bộ Cuộc chiến UT, nhiều bệnh nhân, người nhà bệnh nhân UT chia sẻ về sai lầm trong điều trị UT từ nano vàng khiến tiền mất tật nặng hơn.

Chị Lê Thị M.– Hà Nội đau đáu nỗi lo bệnh tật của bố chị khi ông được chẩn đoán UT phổi. Như “người chết đuối gặp phao”, chị M. tình cờ nghe quảng cáo nano vàng. Chị M. đã liên hệ với người cung cấp và mua 2 chai nano vàng giá 15 triệu đồng về cho bố uống. Sau uống ông thấy đau tức ngực, ho nhiều nhưng người bán hàng nói thế là tốt và nên uống thêm liều lượng.

Trường hợp của anh Phan Ngọc Th. – TP.HCM khiến nhiều người đau xót khi anh tự nhận mình đã khiến vợ tử vong nhanh hơn sau khi bị UT tuỷ.

Vợ anh được chẩn đoán UT tuỷ vào năm 2016, khi ấy tế bào UT đã di căn ra xương và một vị trí rất nguy hiểm. Bởi thế, anh quyết định đưa chị qua Singapore. Tại đây, với các thiết bị hiện đại, đội ngũ y bác sĩ có chuyên môn cao, bệnh tình của vợ anh nhiều tiến triển.

“Vào cuối tháng 10/2017, tình cờ vợ tôi đọc trên mạng xã hội về công dụng của nano vàng trong điều trị UT và tôi được giới thiệu đến TS.DHT. Ông Thắng nói cần phải đưa vợ tôi đến Bệnh viện 354 (Hà Nội) để chụp chiếu”, trước khi mua nano vàng, anh Th. đưa vợ từ Singapore về Việt Nam để… thử.

Anh mua 5 chai nano vàng đựng trong lọ không nhãn mác, không hướng dẫn gì với mức giá khác nhau. Chai đầu là 14 triệu đồng, rồi lần lượt là 12 triệu đồng, 11 triệu đồng và 10,5 triệu đồng.

Tuy nhiên, điều đáng nói, sau khi sử dụng hết 5 chai nano vàng, chị Hương – vợ anh bị đau bụng quằn quại và khi đến bệnh viện khám, các bác sĩ kết luận: Bệnh nhân bị xuất huyết bao tử, đông máu rồi tai biến. Anh vẫn hối tiếc, nếu không sử dụng nano vàng chắc vợ anh không mất nhanh như thế.

Chưa được sử dụng trên người

ThS.BS Đào Văn Tú, Phó trưởng khoa Điều trị theo yêu cầu cơ sở Quán Sứ, Bệnh viện K trung ương cho biết, hiện nay ở Việt Nam chưa có thuốc nào là nano vàng trong điều trị UT.

Theo Thạc sĩ Tú, hạt nano vàng được tổng hợp đầu tiên từ thế kỷ 19 và được nhà Vật lý Faraday nghiên cứu tổng hợp. Các hạt nano theo tiêu chuẩn của American Society for Téting and Materials (ASTM) là những hạt có kích thước giới hạn bởi nano từ 1 nm đến 100 nm được sản xuất từ vàng nguyên chất.

Vàng nguyên chất có tính trơ rất khó bị đào thải ra khỏi cơ thể, nên người uống nano vàng với một khối lượng lớn trong thời gian ngắn rất dễ dẫn đến ngộ độc, thậm chí tử vong.

Người Việt đổ xô mua nano vàng chữa UT: Chết vì ngộ độc trước khi chết vì bệnh - Ảnh 2.

Trong danh mục thuốc chữa UT không có nano vàng

Đến nay hạt nano vàng được ứng dụng trong lĩnh vực y học như các thiết bị chẩn đoán và trong các nghiên cứu điều trị bệnh, trong đó có bệnh UT. Ngoài ứng dụng trong chẩn đoán hình ảnh để chẩn đoán bệnh UT thì hạt nano vàng kết hợp với yếu tố hướng đích đang là một hướng nghiên cứu tiềm năng trong điều trị UT.

Các nhà nghiên cứu đang nghiên cứu công nghệ gắn hạt nano vàng với các phản ứng hoá học, với một kháng thể đơn dòng là một hợp chất hữu cơ đòi hỏi thực hiện với công nghệ rất cao.

Hạt nano vàng gần kháng thể đặc hiệt sẽ tìm đến đúng các tế bào UT có biểu hiện quá mức các Biomarker. Do đó nồng độ hạt nano vàng tại khối u sẽ rất cao tạo điều kiện cho điều trị bệnh mà tránh đi việc tích luỹ không cần thiết và có thể nguy hiểm cho mô lành, các cơ quan quan trọng của cơ thể như gan, thận, não.

Hạt nano vàng không tự phát huy hiệu quả điều trị mà cần tác động một loại tia đặc biệt có bước song phù hợp làm nóng chúng, qua đó tiêu diệt tế bào.

Tuy nhiên, việc nghiên cứu tác dụng trên tế bào UT bằng kháng thể đơn dòng gắn hạt nano vàng mới được thử nghiệm trong ống nghiệm và tiêm trên động vật chưa có nghiên cứu trên người bệnh UT. Và có lo ngại sau khi được tiêm, các hạt nano vàng sẽ thâm nhập và tích luỹ vào các mô như lách, gan, thận, não, tinh hoàn…

Thạc sĩ Tú nhấn mạnh, để có thể đưa ra một phương pháp điều trị hay một loại thuốc mới cần có quá trình nghiên cứu đúng tiêu chuẩn, đúng phương pháp, trải qua đầy đủ các bước trong ống nghiệm, trên động vật và trên người trước khi sử dụng.

Những phương pháp này trước khi được nghiên cứu trên người cần phải có các bằng chứng đầy đủ về tính hiệu quả, độc tính, liều dùng trên động vật.

BS Tú cho rằng, hạt nano vàng chưa được chứng minh có tác dụng khi sử dụng một mình trong điều trị bệnh UT. Hạt nano vàng tự động sẽ không hấp thu đặc hiệu vào khối u mà hấp thụ và tích luỹ vào các cơ quan khác trong cơ thể. Chưa rõ cơ chế bài tiết của hạt nano vàng này như thế nào nên, việc tích luỹ sẽ gây độc tính tích dần dần có thể nguy hiểm cho sức khoẻ.

Vì vậy, Hiệp hội thuốc và thực phẩm Hoa Kỳ FDA và cơ quan Quản lý được phẩm Châu âu EMA chưa cho phép thử nghiệm nano vàng trên bệnh nhân UT.

Tại Việt Nam, bác sĩ Tú nhấn mạnh hiện có thể khẳng định nano vàng không có tên trong danh mục thuốc điều trị UT. Việc sử dụng tự do để điều trị UT là không có cơ sở khoa học thuyết phục, tích luỹ hạt nano vàng tự do để điều trị UT không có cơ sở khoa học.

BV K mong muốn người bệnh tin tưởng vào các phương pháp điều trị UT chính thống như phẫu thuật, hoá trị, xạ trị, điều trị trúng đích, điều trị sinh học, điều trị miễn dịch. Để điều trị khỏi UT phụ thuộc vào từng bệnh cũng như giai đoạn của bệnh và khi phát hiện sớm thì khả năng điều trị bệnh càng cao hơn

BÀI ĐẶC BIỆT